Awdl

Evan Evans (1731–1788) · 1764

trochaic pentameter · 132 lines · from Specimens of the Poetry of the Ancient Welsh Bards

Neud wyf ddihunwyf, hoen Creirwy hoywdeg,Am hudodd mal Garwy,O fan or byd rwymgwyd rwy,O fynor gaer Fyfanwy.

Trymmaf yw cariad tramwy, hoen eurnef,Hyn arnaf dy faccwy,Dy far feinwar Fyfanwy,Ar ath gar ni fu far fwy.

Gofyn ni allawdd namyn gofwy cur,Dyn mewn cariad fwy fwy,Fynawg eirian Fyfanwy,Fuchudd ael fun hael fyw'n hwy.

Eurais wawd ddidlawd, ddadl rwy adneuboen,Adnabod Myfanwy,Poen ath gar afar ofwy,Poen brwyn ei ryddwyn i ddwy.

Gorwydd, cyrch ebrwydd, ceirch ebran addas,Dwg dristwas, dig Drystan,Llwrw buost, farch llary buan,Lle arlloes fre eurllys Fran.

Gwn beunydd herwydd herw amcan, ddilydDdelw berw Caswennan:Golwg, deddf amlwg diddan,Gwelw, freich fras brenhinblas Bran.

Gyrrais a llidiais farch bronn llydan, hoyw,Er hoen blodau sirian:Gyrrawd ofal yr Alban,Garrhir braisc ucheldir Bran.

Lluniais wawd, ddefawd ddifan, traul ofer,Nid trwy lafur bychan:Lliw eiry cynnar pen Aran,Lloer bryd, lwys fryd o lys Fran.

Mireinwawr Drefawr dra fo brad im dwyn,Gwarando fy nghwyn, frwyn freuddwydiad,Mau glwyf a mowrnwyf murniad, huno hebGwrtheb teg atteb tuac attadMi dy fardd digardd, dygn gystuddiad Rhun,Gyfun laes wannllun ith lys winllad.Mynnu ddwyf draethu heb druthiad na gwydWrthyd haul gymmryd, gamre wasdad.Mynnud hoyw fun loyw oleuad gwledydd,Glodrydd, gain gynnydd, nid gan gennad,Maint anhun haelfun hwylfad, em cyfoethDdoeth, fain oleugoeth, fy nau lygad,Medron boen goroen nid digarad was,Heb ras, mau drachas om edrychiad.Magwyr murwydr hydr, hydreiddiad lwysle,Mygrwedd haul fore eurne arnad.Megis llwyr gludais llawer gwlad, yn ddwys,Dy glod lwys, cynnwys pob datceiniad,Mal hy oedd ymmy, am wyl gariad graen,Myfanwy hoen blaen eiry gaen gawad.Meddwl serchawl, hawl, lliw ton hwyliad welw,Arddelw dygynnelw heb dy gynheiliad.Modd trist im gwnaeth Crist croesdog neirthiad llwyr,Wanwyr oi synwyr drwy lud senniad.Murn boen a mi om anynad hawl,Serchawl eneidiawl un fynediad.Mul i bwriais, trais tros ddirnad Duw gwyn,Tremyn ar ddillyn porphor ddillad.Megis ti ferch rhi, rhoddiad gymmyrredd,Mwyfwy anrhydedd, wledd wledychiad.Marw na byw, nwyf glyw gloyw luniad cyngaws,Hoednaws nid anaws im am danad.Meddwl ofeiliaint braint braidd im gad llesmair,I gael yr eilgair wrth offeiriad.Masw imi brofi, brif draethiad a wnawn,Lle nim rhoddi iawn, ne gwawn, na gwad.Mesur cawdd anawdd i ynad eglur,Adrawdd fy nolur ddwysgur ddysgiad.Modd nad gwiw, lliw lleuad rhianedd,Nam gwedd hud garedd, nam hoed girad.Meinir nith borthir, gwn borthiad poenau,Yn nenn hoen blodau blawd yspyddad.Medraist, aur delaist adeilad gwawd,Im nychdawd ddifrawd ddyfrys golliad.Meddylia oth ra ath rad, ith brydyddTalu y carydd Duw dofydd dad.

Prydydd wyf, tros glwyf, trais glud, poen gwaneg,Iaith laesdeg ith lwysdud:Fynawg riain fain funud:Fun arlludd hun eirllwydd hud.

Im neud glud, dy hud hydr, riain wanlleddf,O'r wenllys ger Dinbrain:Aml yw gwawd gynnefawd gain,Om araith ith dwf mirain.

Gwr a wnaeth llewych o'r gorllewin,Haul a lloer addoer, addef iessin,Am gwnel, radd uchel, rwyf cyfychwin,Cyflawn awen, awydd Fyrddin,I ganu moliant mal Aneurin gynt,Dydd i cant Ododin.I foli gwyndawd Gwyndyd werin,Gwynedd bendefig, ffynnedig ffin,Gwanas deyrnas, deg cywrennin,Gwreidd, teyrneidd, taer ymrwydrin,Gwrawl ei fflamdo am fro Freiddin.Er pan orau Duw dyn gyssefin,Ni wnaeth ei gystal traws arial trin.Gorug Llewelyn, orllin teyrnedd,Ar y brenhinedd braw a gorddinPan fu yn ymbrofi a brenin Lloegyr,Yn llygru swydd Erbin.Oedd breisc, weisc ei fyddin,Oedd brwysc rwysc rhag y godorin,Oedd balch gwalch, golchiad ei lain,Oedd beilch gweilch, gweled ei werin,Oedd clywed cleddyfau finfin,Oedd clybod clwyf ymhob elin,Oedd briw rhiw yn nhrabludd odrin,Oedd braw saw Saeson clawdd y Cnwecin,Oedd bwlch llafn yn llaw gynnefin,Oedd gwaedlyd pennau, gwedi gwaedlin rhwy,Yn rhedeg am ddeulin.Llewelyn, ein llyw cyffredin,Llywiawdr berth hyd Borth Ysgewin,Ni ryfu gystal Gwstennin ag ef,I gyfair pob gorllin.Mi im byw be byddwn ddewin,Ym marddair, ym mawrddawn gyssefin,Adrawdd ei ddaed aerdrin ni allwn,Ni allai Daliesin.Cyn adaw y byd gyd gyfrin,Gan hoedyl hir ar dir daierin,Cyn dyfnfedd escyrnwedd yscrin,Cyn daear dyfnlas, arlessin,Gwr a wnaeth o'r dwfr y gwin,Gan fodd Duw a diwedd gwirin,Nog a wnaethpwyd trais anwyd trin,Ymhrefent ymhrysur orllin:Ni warthaer hael am werthefin nos,A nawdd saint boed cyfrin.

Words in this poem

afar adv.
At, to, or from a great distance; far away; -- often used with from preceding, or off following; as, he was seen from afar; I saw him afar off. [Pref. a-.(for on or of) + far.]
alban n.
A white crystalline resinous substance extracted from gutta- percha by the action of alcohol or ether. [L. albus white.]
fardd n.
Paint used on the face. [F., prob. fr. OHG. gifarit, gifarwit p.p. of farwjan to color, tinge, fr. farawa color, G. farbe.]
fain v. t.
To be glad ; to wish or desire.
trist a.
Sad; sorrowful; gloomy. Fairfax. [F. triste, L. tristis.]
braidd n.
A quick motion; a start. Sackville. [Cf.Icel. breg to move quickly.]
gael n.
A Celt or the Celts of the Scotch Highlands or of Ireland; now esp., a Scotch Highlander of Celtic origin. [See Gaelic.]
braw a.
Well-dressed; handsome; smart; brave; -- used of persons or their clothing, etc.; as, a braw lad.
berth v. t.
To give an anchorage to, or a place to lie at; to place in a berth; as, she was berthed stem to stern with the Adelaide.
adaw v. t.
To subdue; to daunt. [Cf. OE. adawe of dawe, AS. of dagum from days, i. e., from life, out of life.]

Definitions and etymologies from Webster's Unabridged Dictionary, 1913.

About this text

Awdl is in the public domain. This text is taken from Some Specimens of the Poetry of the Ancient Welsh Bards, Project Gutenberg ebook #32767; the transcription's header, footer and licence were removed and nothing else was changed. You may copy, print and reuse it freely.

Cite as: Evan Evans, Awdl, in Specimens of the Poetry of the Ancient Welsh Bards (1764), text of Project Gutenberg ebook #32767, Laurel, https://laurelpoetry.com/poem/evans-welsh/awdl.html, id L11876.

Form and metre

Awdl is 132 lines in 12 stanzas. The metre is trochaic pentameter, measured from the stress the words themselves fix (confidence 74%). 100% of its stressed syllables fall where the metre puts the beat. The lines average 8.2 syllables. 3 lines end on an unstressed syllable, a feminine ending. 5% of the lines run on without a stop at the line end.

See other poems in trochaic pentameter.

Measured by Laurel's pipeline, not copied from a handbook: how stress and metre are counted, how rhyme is lettered, how a drifted rhyme is found. Where the dictionary cannot confirm a rhyme the letter is withheld, not guessed.

Rhyme words, stanza by stanza

The word that ends each line, lettered by the rhyme it makes; a dash is a line whose rhyme the dictionary could not confirm.

  1. 5 -A-A addas · drystanA · buan · franA
  2. 6 -AA- ddilyd · caswennanA · diddanA · bran
  3. 7 --AA hoyw · sirian · albanA · branA
  4. 8 --AA ofer · bychan · aranA · franA
  5. 9 ---A-A-A-A-A-B-A-B-A-B-B-B-C-B-C-B-C-B-C-C---- dwyn · freuddwydiad · heb · attadA · rhun · winlladA · gwyd · wasdadA · gwledydd · gennadA · cyfoeth · lygadA · was · edrychiadB · lwysle · arnadA · ddwys · datceiniadB · graen · gawadA · welw · gynheiliadB · llwyr · senniadB · hawl · fynediadB · gwyn · ddilladC · gymmyrredd · wledychiadB · cyngaws · danadC · llesmair · offeiriadB · wnawn · gwadC · eglur · ddysgiadB · rhianedd · giradC · poenau · yspyddadC · gwawd · golliad · brydydd · dad
  6. 10 -AA- gwaneg · lwysdudA · funudA · hud
  7. 11 -AAA wanlleddf · dinbrainA · gainA · mirainA
  8. 12 AAAA-AAAAAAAA-A-AAA-AAAAAA-AAA-AAA-AAAAA-AAA-A gorllewinA · iessinA · cyfychwinA · fyrddinA · gynt · ododinA · werinA · ffinA · cywrenninA · ymrwydrinA · freiddinA · gyssefinA · trinA · teyrnedd · gorddinA · lloegyr · erbinA · fyddinA · godorinA · lain · werinA · finfinA · elinA · odrinA · cnwecinA · gynnefinA · rhwy · ddeulinA · cyffredinA · ysgewinA · ef · gorllinA · ddewinA · gyssefinA · allwn · daliesinA · gyfrinA · daierinA · yscrinA · arlessinA · gwin · gwirinA · trinA · orllinA · nos · cyfrinA
Scansion, line by line

Each line with its syllable count and the stresses the words themselves fix: / stressed, ˘ unstressed, · a syllable the word leaves free and the metre decides. Read against trochaic pentameter. How this is done.

LineSyl.Stress
Neud wyf ddihunwyf, hoen Creirwy hoywdeg,10··········
Am hudodd mal Garwy,6······
O fan or byd rwymgwyd rwy,7·······
O fynor gaer Fyfanwy.7·······
Trymmaf yw cariad tramwy, hoen eurnef,10··········
Hyn arnaf dy faccwy,6······
Dy far feinwar Fyfanwy,7·······
Ar ath gar ni fu far fwy.7·······
Gofyn ni allawdd namyn gofwy cur,10··········
Dyn mewn cariad fwy fwy,6······
Fynawg eirian Fyfanwy,7·······
Fuchudd ael fun hael fyw'n hwy.7·······
Eurais wawd ddidlawd, ddadl rwy adneuboen,10··········
Adnabod Myfanwy,6······
Poen ath gar afar ofwy,7···˘/··
Poen brwyn ei ryddwyn i ddwy.7·······
Gorwydd, cyrch ebrwydd, ceirch ebran addas,10··········
Dwg dristwas, dig Drystan,6······
Llwrw buost, farch llary buan,6······
Lle arlloes fre eurllys Fran.6······
Gwn beunydd herwydd herw amcan, ddilyd10··········
Ddelw berw Caswennan:5·····
Golwg, deddf amlwg diddan,5·····
Gwelw, freich fras brenhinblas Bran.7·······
Gyrrais a llidiais farch bronn llydan, hoyw,10··········
Er hoen blodau sirian:6······
Gyrrawd ofal yr Alban,7·····/˘
Garrhir braisc ucheldir Bran.7·······
Lluniais wawd, ddefawd ddifan, traul ofer,10········/˘
Nid trwy lafur bychan:6······
Lliw eiry cynnar pen Aran,8······/˘
Lloer bryd, lwys fryd o lys Fran.7·······
Mireinwawr Drefawr dra fo brad im dwyn,10··········
Gwarando fy nghwyn, frwyn freuddwydiad,9·········
Mau glwyf a mowrnwyf murniad, huno heb10··········
Gwrtheb teg atteb tuac attad7·······
Mi dy fardd digardd, dygn gystuddiad Rhun,10··········
Gyfun laes wannllun ith lys winllad.9·········
Mynnu ddwyf draethu heb druthiad na gwyd10··········
Wrthyd haul gymmryd, gamre wasdad.8····/˘··
Mynnud hoyw fun loyw oleuad gwledydd,9·········
Glodrydd, gain gynnydd, nid gan gennad,9·········
Maint anhun haelfun hwylfad, em cyfoeth10··········
Ddoeth, fain oleugoeth, fy nau lygad,9·········
Medron boen goroen nid digarad was,10··········
Heb ras, mau drachas om edrychiad.9·········
Magwyr murwydr hydr, hydreiddiad lwysle,11····/˘·····
Mygrwedd haul fore eurne arnad.7·······
Megis llwyr gludais llawer gwlad, yn ddwys,10··········
Dy glod lwys, cynnwys pob datceiniad,9·········
Mal hy oedd ymmy, am wyl gariad graen,10··········
Myfanwy hoen blaen eiry gaen gawad.10··········
Meddwl serchawl, hawl, lliw ton hwyliad welw,9·········
Arddelw dygynnelw heb dy gynheiliad.10··········
Modd trist im gwnaeth Crist croesdog neirthiad llwyr,10··········
Wanwyr oi synwyr drwy lud senniad.9·········
Murn boen a mi om anynad hawl,9·········
Serchawl eneidiawl un fynediad.9·········
Mul i bwriais, trais tros ddirnad Duw gwyn,9·········
Tremyn ar ddillyn porphor ddillad.9·········
Megis ti ferch rhi, rhoddiad gymmyrredd,10··········
Mwyfwy anrhydedd, wledd wledychiad.9·········
Marw na byw, nwyf glyw gloyw luniad cyngaws,10··········
Hoednaws nid anaws im am danad.9·········
Meddwl ofeiliaint braint braidd im gad llesmair,10··········
I gael yr eilgair wrth offeiriad.9·········
Masw imi brofi, brif draethiad a wnawn,10··········
Lle nim rhoddi iawn, ne gwawn, na gwad.9·········
Mesur cawdd anawdd i ynad eglur,10··········
Adrawdd fy nolur ddwysgur ddysgiad.9·········
Modd nad gwiw, lliw lleuad rhianedd,7·······
Nam gwedd hud garedd, nam hoed girad.9···/˘····
Meinir nith borthir, gwn borthiad poenau,10··········
Yn nenn hoen blodau blawd yspyddad.9·········
Medraist, aur delaist adeilad gwawd,9·········
Im nychdawd ddifrawd ddyfrys golliad.9·········
Meddylia oth ra ath rad, ith brydydd10··········
Talu y carydd Duw dofydd dad.9·········
Prydydd wyf, tros glwyf, trais glud, poen gwaneg,10··········
Iaith laesdeg ith lwysdud:6······
Fynawg riain fain funud:6······
Fun arlludd hun eirllwydd hud.7·······
Im neud glud, dy hud hydr, riain wanlleddf,10·····/˘···
O'r wenllys ger Dinbrain:6······
Aml yw gwawd gynnefawd gain,7·······
Om araith ith dwf mirain.7·······
Gwr a wnaeth llewych o'r gorllewin,9·········
Haul a lloer addoer, addef iessin,9·········
Am gwnel, radd uchel, rwyf cyfychwin,9·········
Cyflawn awen, awydd Fyrddin,8········
I ganu moliant mal Aneurin gynt,10··········
Dydd i cant Ododin.6······
I foli gwyndawd Gwyndyd werin,9·········
Gwynedd bendefig, ffynnedig ffin,9·········
Gwanas deyrnas, deg cywrennin,8········
Gwreidd, teyrneidd, taer ymrwydrin,7·······
Gwrawl ei fflamdo am fro Freiddin.8········
Er pan orau Duw dyn gyssefin,9·········
Ni wnaeth ei gystal traws arial trin.9·········
Gorug Llewelyn, orllin teyrnedd,9··/˘˘····
Ar y brenhinedd braw a gorddin9·········
Pan fu yn ymbrofi a brenin Lloegyr,11···········
Yn llygru swydd Erbin.6······
Oedd breisc, weisc ei fyddin,6······
Oedd brwysc rwysc rhag y godorin,8········
Oedd balch gwalch, golchiad ei lain,7·······
Oedd beilch gweilch, gweled ei werin,7·······
Oedd clywed cleddyfau finfin,7·······
Oedd clybod clwyf ymhob elin,8········
Oedd briw rhiw yn nhrabludd odrin,8········
Oedd braw saw Saeson clawdd y Cnwecin,9·········
Oedd bwlch llafn yn llaw gynnefin,8········
Oedd gwaedlyd pennau, gwedi gwaedlin rhwy,10··········
Yn rhedeg am ddeulin.6······
Llewelyn, ein llyw cyffredin,8/˘˘·····
Llywiawdr berth hyd Borth Ysgewin,8········
Ni ryfu gystal Gwstennin ag ef,9·········
I gyfair pob gorllin.6······
Mi im byw be byddwn ddewin,7·······
Ym marddair, ym mawrddawn gyssefin,9·········
Adrawdd ei ddaed aerdrin ni allwn,8········
Ni allai Daliesin.6······
Cyn adaw y byd gyd gyfrin,8·˘/·····
Gan hoedyl hir ar dir daierin,8········
Cyn dyfnfedd escyrnwedd yscrin,8········
Cyn daear dyfnlas, arlessin,7·······
Gwr a wnaeth o'r dwfr y gwin,7·······
Gan fodd Duw a diwedd gwirin,8········
Nog a wnaethpwyd trais anwyd trin,8········
Ymhrefent ymhrysur orllin:8········
Ni warthaer hael am werthefin nos,9·········
A nawdd saint boed cyfrin.6······

The reader shows the same poem with its rhymes coloured and a stress row above each line, the notes beside their stanzas, and any word's definition on a tap; the analysis page takes the whole book apart. How every part of this site was made.

More by Evan Evans