Canu

Evan Evans (1731–1788) · 1764

trochaic pentameter · rhyming couplets · 139 lines · from Specimens of the Poetry of the Ancient Welsh Bards

Cyfarchaf o'm naf, am nefawl Arglwydd,Crist Celi culwydd, cwl i ddidawl,Celfydd leferydd o le gweddawl,Celfyddydau mau ni fo marwawl:I brofi pob peth o bregeth Bawl,I foli fy rhi, rhwyf angerddawl,Rhyfel ddiochel, ddiochwyth hawl,Llewelyn heilyn, hwylfeirdd waddawl,Llawenydd i ddydd, i ddeddf ai mawl,Llewychedig llafn yn llaw reddfawl,Yn lladd, dy wrthladd iwrth lys Rheidiawl,Gweleis a gerais ni gar mantawl,Gwelygordd Lleission llyssoedd gweddawl,Lluoedd arwoloedd ar weilw didawl,Llawrwyr am eryr yn ymeiriawl,Llewelyn lleyn, llyw ardderchawl,Lluriglas, gwanas, gwanau a hawl,Gwenwyn yn amwyn am dir breiniawl Powys,Ae diffiwys, ae glwys a glyw ei hawl,Ef dynniad ynghad; Eingl frad freuawl,Ef dandde rhuddle Rhuddlan is gwawl,Gweleis Lewelyn, eurddyn urddawl,Yn urddas dreigwas dragywyddawl,Eil gweleis i dreis dros ganol Dyfrdwy,Yn y trei tramwy llanw rhwy, rhwydd hawlGweleis aer am gaer oedd engiriawl,Talu pwyth dydd gwyth, canyseawl,Ni ryweleis neb na bo canmawl,O'r ddau y gorau a fo gwrawl.

Mi ath arwyre, ath arwyrein myfyr,Eryr yn rhywyr, prifwyr Prydein.Prydfawr Lewelyn pryd dyn dadiein,Prydus, diescus, escar ddilein.Escynnu ar llu ar lle Ewein,Ysgymmod gorfod, gorfalch am brein,Ysgymmyn gwerlyn, gwerlid gofiein,Ysgymydd clodrydd, Kulwydd a Llwyfein,Lluddedig edmyg, meirch mawrthig mein;A lluoedd yngwiscoedd yn ymoscrein,Ar llinyn ar dynn ar du celein,A llinon rhag Bron rhag bro Eurgein,Tyrfa Clawdd Offa clod yn hoffiein,A thorfoedd Gwynedd a gwyr Llundein,Cyfran tonn a glan, glafdir gwylein,Golud mowr ystrud, ysgryd Norddmein,Llewelyn terwyn, torf anghyngein,Biau'r gwyr gorau, bachau bychein,Priodawr mwynglawr Mon glod yscein,Areul golud pentud, Pentir Gwychein.Gwawr Dehau gorau, gwyr yn dyrein,Gwenwyn a gwanar y ddau gar gein,Ae lyw cyferyw, cyfwyrein a thrin,A thrychieid gwerin Caer Fyrddin fein,Ni sefis na thwr, na bwr, bu crein,Nag argoed, na choed, na chadlys drein,A rhag pyrth bu syrth Saeson ynghrein.Oedd trist maer, oedd claer cleddyf heb wein,A chan llu pannu, pen ar ddigrein,A chan llaw lludwaw Llan Huadein,Cil Geran achlan, a chlod goelfein,A chlwyr ar dyhedd, mawredd mirein,Yn Aber Teifi tew oedd frein uch benn,Yn yd oedd perchen parchus gyfrein.Oedd tew peleidr creu, creuynt gigfrein,Calanedd gorwedd gorddyfnassein,Llewelyn boed hyn boed hwy ddichwein,No Llywarch hybarch, hybar gigwein.Nid celadwy dreig, dragon gyngein,Nid calan cyman gwr y gymein,Hydwf yngnif ai lif o lein,Hyd ydd el yn rhyfel hyd yn Rhufein,Ai raglod ai rod o riw Feddgein,Hyd i dwyre haul hyd y dwyrein.

Ys imi rwydd Arglwydd, argleidrad,Argledr tir, a gwir a gwenwlad,Ys imi or cyngor cyngwasdad,Cywesti peri peleidrad,Ys imi ri ryfel ddiffreiddiad,Diffryd gwyr, eryr ardwyad,Ys imi rwydd Arglwydd, erglywiadA glywir o'r tir gar Tanad,Ys imi glew, a llew a lleiddiadYn rhyfel a rhon orddyfniad,Ys imi wr a wared i rad,I reidus, galarus, geilwad.Ys imi ner yn arwyn ddillad,Yn arwein ysgin ysgarlad,Ys imi Nudd, hael fudd, Hueil feiddiad,Ar Lloegr ryllygrwys heb wad.Ys imi Rydderch, roddiad aur melyn,Molitor ymhob gwlad.A mawrdud olud olygad,A Mordaf am alaf eiliad,Ys imi Run gatcun gytcam rad,Cydgaffael, a hael, a hwyliadEf imi y meddwl difrad,Mi iddaw yn llaw yn llygad,Ni henyw o afryw afrad,Mi hanwy o henwyr ei dad,Llachar far, aerfar, erfynniad,Llachar fron o frydau Gwriad.Lluchieint gweilch am walch gynnifiad,Fal lluchynt estrawn wynt Ystrad.Hunydd nen perchen parchus fad,Parch arfawr, Arfon angoriad.Llewelyn dreis, erlyn drwssiad,Dros dehau angau oth angad,Angor mor y mawr gymynad,Angawr llawr llurig Duw am danad.

Rhy chyngein Prydein yn ddibryder,I Briodawr llawr yn llawn nifer.Llewelyn gelyn yn i galwerI gelwir am dir am dud tymer.Llawenydd lluoedd llew ymhryder,Llywiawdr ymmerawdr mor a lleufer,I ddylif cynnif cynhebyccerI ddylann am lann, am leissiaid ffer.Terfysc tonn ddilysc ddyleinw aber:Dylad anwasdad ni osteccer.Terwynt twrf rhywynt yn rhyw amser,A rhialluoedd lluoedd llawer.Torfoedd ynghyoedd ynghyflawnderTariannau golau mal i gweler:Ry folant anant, anaw cymer,Ry molir i wir i orober,I wryd yn rhyd yn rheid nifer,I orofn gwraf yn ydd eler,I orfod gorfod glod a glywer,I wyr am eryr ni amharer,I warae orau pan waraer,I wayw a orau yn ddau hanner,Dinidir yn nydd brwydr yn yd brofer,Dinoding perging, pargoch hydrfer,Dinas, dreig urddas, eurddawn haelderDinag o fynag pan ofynner,Dyn yw Llewelyn llywiawdr tyner,Doeth coeth cywrennin, gwin a gwener,A'r gwr ai rhoddes ni ran o'r pader,Ai rhoddo ef gwenfro gwynfryn uch ser.

Words in this poem

bawl v. i.
To cry out with a loud, full sound; to cry with vehemence, as in calling or exultation; to shout; to vociferate. [Icel. baula to low, bellow, as a cow; akin to Sw. böla; cf. AS bellan, G. bellen to bark, E. bellow, bull.]
clod n.
A lump or mass, especially of earth, turf, or clay. [OE. clodde, latter form of clot. See Clot.]
tonn n.
The common tunny, or house mackerel. [Cf. Tunny.]
drein v. i.
To drain. Congreve.
trist a.
Sad; sorrowful; gloomy. Fairfax. [F. triste, L. tristis.]
benn
An old form of the pl. indic. pr. of Be.
peri n.
An imaginary being, male or female, like an elf or fairy, represented as a descendant of fallen angels, excluded from paradise till penance is accomplished. Moore. [Per. peri a female genus, a fairy.]
fudd n.
The tail of a hare, coney, etc. Burns. [Of uncertain origin.]
parch v. t.
To burn the surface of; to scorch; to roast over the fire, as dry grain; as, to parch the skin; to parch corn. [OE. perchen to pierce, hence used of a piercing heat or cold, OF. perchier, another form of percier, F. percer. See Pierce.]
angor n.
Great anxiety accompanied by painful constriction at the upper part of the belly, often with palpitation and oppression. [L. See Anger.]

Definitions and etymologies from Webster's Unabridged Dictionary, 1913.

About this text

Canu is in the public domain. This text is taken from Some Specimens of the Poetry of the Ancient Welsh Bards, Project Gutenberg ebook #32767; the transcription's header, footer and licence were removed and nothing else was changed. You may copy, print and reuse it freely.

Cite as: Evan Evans, Canu, in Specimens of the Poetry of the Ancient Welsh Bards (1764), text of Project Gutenberg ebook #32767, Laurel, https://laurelpoetry.com/poem/evans-welsh/canu.html, id L11877.

Form and metre

Canu is 139 lines in 4 verse paragraphs. It is in rhyming couplets, 58% of the lines. The metre is trochaic pentameter, measured from the stress the words themselves fix (confidence 75%). 98% of its stressed syllables fall where the metre puts the beat. The lines average 8.7 syllables. 4 lines end on an unstressed syllable, a feminine ending. 6% of the lines run on without a stop at the line end.

See other poems in rhyming couplets, other poems in trochaic pentameter.

Measured by Laurel's pipeline, not copied from a handbook: how stress and metre are counted, how rhyme is lettered, how a drifted rhyme is found. Where the dictionary cannot confirm a rhyme the letter is withheld, not guessed.

Rhyme words, stanza by stanza

The word that ends each line, lettered by the rhyme it makes; a dash is a line whose rhyme the dictionary could not confirm.

  1. 1 -AAAAAAAAAAAAAAAA-AAAAA-AAAAA arglwydd · ddidawlA · gweddawlA · marwawlA · bawlA · angerddawlA · hawlA · waddawlA · mawlA · reddfawlA · rheidiawlA · mantawlA · gweddawlA · didawlA · ymeiriawlA · ardderchawlA · hawlA · powys · hawlA · freuawlA · gwawlA · urddawlA · dragywyddawlA · dyfrdwy · hawlA · engiriawlA · canyseawlA · canmawlA · gwrawlA
  2. 2 -ABAAABAAAAA-AAAAAAAAA-AAAAAAAAA-AAAAAAAAAAA myfyr · prydeinA · dadieinB · ddileinA · eweinA · breinA · gofieinB · llwyfeinA · meinA · ymoscreinA · celeinA · eurgeinA · hoffiein · llundeinA · gwyleinA · norddmeinA · anghyngeinA · bycheinA · ysceinA · gwycheinA · dyreinA · geinA · thrin · feinA · creinA · dreinA · ynghreinA · weinA · ddigreinA · huadeinA · goelfeinA · mireinA · benn · gyfreinA · gigfreinA · gorddyfnasseinA · ddichweinA · gigweinA · gyngeinA · gymeinA · leinA · rhufeinA · feddgeinA · dwyreinA
  3. 3 AAAAB-BABBCAAC-A-CCDCDCCCCEEECCEECCC argleidradA · gwenwladA · cyngwasdadA · peleidradA · ddiffreiddiadB · ardwyad · erglywiadB · tanadA · lleiddiadB · orddyfniadB · radC · geilwadA · ddilladA · ysgarladC · feiddiad · wadA · melyn · gwladC · olygadC · eiliadD · radC · hwyliadD · difradC · llygadC · afradC · dadC · erfynniadE · gwriadE · gynnifiadE · ystradC · fadC · angoriadE · drwssiadE · angadC · gymynadC · danadC
  4. 4 ABCDABED-EEDEEDDBECD--CDCC-DCC ddibryderA · niferB · galwerC · tymerD · ymhryderA · lleuferB · cynhebyccerE · fferD · aber · osteccerE · amserE · llawerD · ynghyflawnderE · gwelerE · cymerD · oroberD · niferB · elerE · glywerC · amharerD · waraer · hanner · broferC · hydrferD · haelderC · ofynnerC · tyner · gwenerD · paderC · serC
Scansion, line by line

Each line with its syllable count and the stresses the words themselves fix: / stressed, ˘ unstressed, · a syllable the word leaves free and the metre decides. Read against trochaic pentameter. How this is done.

LineSyl.Stress
Cyfarchaf o'm naf, am nefawl Arglwydd,10··········
Crist Celi culwydd, cwl i ddidawl,9·········
Celfydd leferydd o le gweddawl,9·········
Celfyddydau mau ni fo marwawl:9·········
I brofi pob peth o bregeth Bawl,9······/˘·
I foli fy rhi, rhwyf angerddawl,9·········
Rhyfel ddiochel, ddiochwyth hawl,7·······
Llewelyn heilyn, hwylfeirdd waddawl,9/˘˘······
Llawenydd i ddydd, i ddeddf ai mawl,9·········
Llewychedig llafn yn llaw reddfawl,9·········
Yn lladd, dy wrthladd iwrth lys Rheidiawl,8········
Gweleis a gerais ni gar mantawl,9···˘/····
Gwelygordd Lleission llyssoedd gweddawl,9·········
Lluoedd arwoloedd ar weilw didawl,8········
Llawrwyr am eryr yn ymeiriawl,9·········
Llewelyn lleyn, llyw ardderchawl,8/˘˘·····
Lluriglas, gwanas, gwanau a hawl,9·········
Gwenwyn yn amwyn am dir breiniawl Powys,11···········
Ae diffiwys, ae glwys a glyw ei hawl,10··········
Ef dynniad ynghad; Eingl frad freuawl,8········
Ef dandde rhuddle Rhuddlan is gwawl,8········
Gweleis Lewelyn, eurddyn urddawl,9·········
Yn urddas dreigwas dragywyddawl,9·········
Eil gweleis i dreis dros ganol Dyfrdwy,10··········
Yn y trei tramwy llanw rhwy, rhwydd hawl9·········
Gweleis aer am gaer oedd engiriawl,9·········
Talu pwyth dydd gwyth, canyseawl,8········
Ni ryweleis neb na bo canmawl,9·········
O'r ddau y gorau a fo gwrawl.8········
Mi ath arwyre, ath arwyrein myfyr,10··········
Eryr yn rhywyr, prifwyr Prydein.9·········
Prydfawr Lewelyn pryd dyn dadiein,9·········
Prydus, diescus, escar ddilein.8········
Escynnu ar llu ar lle Ewein,9·········
Ysgymmod gorfod, gorfalch am brein,9·········
Ysgymmyn gwerlyn, gwerlid gofiein,9·········
Ysgymydd clodrydd, Kulwydd a Llwyfein,10··········
Lluddedig edmyg, meirch mawrthig mein;9·········
A lluoedd yngwiscoedd yn ymoscrein,9·········
Ar llinyn ar dynn ar du celein,9·········
A llinon rhag Bron rhag bro Eurgein,9·········
Tyrfa Clawdd Offa clod yn hoffiein,9·········
A thorfoedd Gwynedd a gwyr Llundein,9·········
Cyfran tonn a glan, glafdir gwylein,9·········
Golud mowr ystrud, ysgryd Norddmein,9·········
Llewelyn terwyn, torf anghyngein,9/˘˘······
Biau'r gwyr gorau, bachau bychein,8········
Priodawr mwynglawr Mon glod yscein,8········
Areul golud pentud, Pentir Gwychein.10··········
Gwawr Dehau gorau, gwyr yn dyrein,9·········
Gwenwyn a gwanar y ddau gar gein,10········/˘
Ae lyw cyferyw, cyfwyrein a thrin,10··········
A thrychieid gwerin Caer Fyrddin fein,9·········
Ni sefis na thwr, na bwr, bu crein,9·········
Nag argoed, na choed, na chadlys drein,9·/˘······
A rhag pyrth bu syrth Saeson ynghrein.9·········
Oedd trist maer, oedd claer cleddyf heb wein,9·········
A chan llu pannu, pen ar ddigrein,9···/˘····
A chan llaw lludwaw Llan Huadein,8········
Cil Geran achlan, a chlod goelfein,9·/˘······
A chlwyr ar dyhedd, mawredd mirein,9·········
Yn Aber Teifi tew oedd frein uch benn,10·/˘·······
Yn yd oedd perchen parchus gyfrein.9·········
Oedd tew peleidr creu, creuynt gigfrein,8········
Calanedd gorwedd gorddyfnassein,9·········
Llewelyn boed hyn boed hwy ddichwein,9/˘˘······
No Llywarch hybarch, hybar gigwein.9·········
Nid celadwy dreig, dragon gyngein,9·····/˘··
Nid calan cyman gwr y gymein,9·/˘······
Hydwf yngnif ai lif o lein,7·······
Hyd ydd el yn rhyfel hyd yn Rhufein,10··········
Ai raglod ai rod o riw Feddgein,9·········
Hyd i dwyre haul hyd y dwyrein.9··/˘·····
Ys imi rwydd Arglwydd, argleidrad,9·········
Argledr tir, a gwir a gwenwlad,8········
Ys imi or cyngor cyngwasdad,9·········
Cywesti peri peleidrad,8···/˘···
Ys imi ri ryfel ddiffreiddiad,9·········
Diffryd gwyr, eryr ardwyad,7·······
Ys imi rwydd Arglwydd, erglywiad9·········
A glywir o'r tir gar Tanad,8········
Ys imi glew, a llew a lleiddiad9·········
Yn rhyfel a rhon orddyfniad,8········
Ys imi wr a wared i rad,9······˘··
I reidus, galarus, geilwad.8········
Ys imi ner yn arwyn ddillad,9·········
Yn arwein ysgin ysgarlad,8········
Ys imi Nudd, hael fudd, Hueil feiddiad,9·········
Ar Lloegr ryllygrwys heb wad.7·······
Ys imi Rydderch, roddiad aur melyn,10··········
Molitor ymhob gwlad.6˘/˘···
A mawrdud olud olygad,8········
A Mordaf am alaf eiliad,8········
Ys imi Run gatcun gytcam rad,9·········
Cydgaffael, a hael, a hwyliad8········
Ef imi y meddwl difrad,7·······
Mi iddaw yn llaw yn llygad,8········
Ni henyw o afryw afrad,8········
Mi hanwy o henwyr ei dad,8········
Llachar far, aerfar, erfynniad,8········
Llachar fron o frydau Gwriad.7·······
Lluchieint gweilch am walch gynnifiad,8········
Fal lluchynt estrawn wynt Ystrad.8········
Hunydd nen perchen parchus fad,8········
Parch arfawr, Arfon angoriad.8········
Llewelyn dreis, erlyn drwssiad,7/˘˘····
Dros dehau angau oth angad,8········
Angor mor y mawr gymynad,9/˘··/˘···
Angawr llawr llurig Duw am danad.9·········
Rhy chyngein Prydein yn ddibryder,9·········
I Briodawr llawr yn llawn nifer.8········
Llewelyn gelyn yn i galwer9/˘˘······
I gelwir am dir am dud tymer.9·········
Llawenydd lluoedd llew ymhryder,8········
Llywiawdr ymmerawdr mor a lleufer,9·········
I ddylif cynnif cynhebyccer9·········
I ddylann am lann, am leissiaid ffer.9·········
Terfysc tonn ddilysc ddyleinw aber:9·······/˘
Dylad anwasdad ni osteccer.9·········
Terwynt twrf rhywynt yn rhyw amser,9·········
A rhialluoedd lluoedd llawer.6······
Torfoedd ynghyoedd ynghyflawnder8········
Tariannau golau mal i gweler:9·········
Ry folant anant, anaw cymer,9·········
Ry molir i wir i orober,9·········
I wryd yn rhyd yn rheid nifer,8········
I orofn gwraf yn ydd eler,8········
I orfod gorfod glod a glywer,9·········
I wyr am eryr ni amharer,9·········
I warae orau pan waraer,7·······
I wayw a orau yn ddau hanner,9·······/˘
Dinidir yn nydd brwydr yn yd brofer,10··········
Dinoding perging, pargoch hydrfer,9·········
Dinas, dreig urddas, eurddawn haelder9/˘·······
Dinag o fynag pan ofynner,9·········
Dyn yw Llewelyn llywiawdr tyner,9··/˘˘··/˘
Doeth coeth cywrennin, gwin a gwener,9·········
A'r gwr ai rhoddes ni ran o'r pader,9·········
Ai rhoddo ef gwenfro gwynfryn uch ser.10··········

The reader shows the same poem with its rhymes coloured and a stress row above each line, the notes beside their stanzas, and any word's definition on a tap; the analysis page takes the whole book apart. How every part of this site was made.

More by Evan Evans